Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından üç yıllık periyotları kapsayacak şekilde her yıl hazırlanan ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Orta Vadeli Programlar; makro ekonomik politikaların, tahminlerin ve hedeflerin belirlendiği ve merkezi yönetim bütçesinin hazırlanma sürecini başlatan bir politika belgesidir.[1] Bu kapsamda söz konusu belge ile ilgililere; hangi alanlarda, ne gibi eylemlerin gerçekleştirileceği konusunda da bir öngörü sağlamaktadır.
2025-2027 yıllarına ilişkin Orta Vadeli Plan (OVP), 05.09.2024 tarihli ve 23653 Mükerrer Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 05.09.2024 tarihli ve 8906 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanmıştır. Geçmiş yıllarda da olduğu gibi OVP’de fikrî ve sınai mülkiyet haklarına ilişkin bölümler de yer almaktadır.
OVP’nin makro ekonomik hedefler ve politikalara ilişkin ana bölümünün “büyüme” hedef ve politikalarına ilişkin kısmında, Ar-Ge yenilik ekosistemi ele alınmıştır. Bu ekosistem içerisinde Ar-Ge temelli yatırımların ve girişimciliğin desteklenmesi ve yenilik ekosisteminin güçlendirilmesi hedeflenmektedir. Fikrî mülkiyet varlıklarının yüksek teknolojili ve katma değerli üretime katkısının artırılması amacıyla patent, marka ve tasarımlara ilişkin değerleme, finansmana erişim ve ticarileştirme mekanizmalarının güçlendirilmesi belirtilen hedefe ulaşmak için yapılacak çalışmalar arasında düzenlenmiştir.
OVP’nin makro ekonomik hedefler ve politikalara ilişkin ana bölümünün “iş ve yatırım ortamı” hedef ve politikalarına ilişkin kısmında, düzenleyici çerçevenin iyileştirilmesi ele alınmıştır. Bu iyileştirme kapsamında; iş ve yatırım ortamında düzenleyici çerçevenin iyileştirilerek yatırımcı güveninin, öngörülebilirliğin ve istikrarın artırılması hedeflenmektedir. Fikrî mülkiyet sisteminde toplumsal bilinci ve farkındalığı artırmak üzere hukuki altyapının güçlendirilmesi, fikrî mülkiyet haklarının oluşmasını destekleyen ekosistemin geliştirilerek bu hakların ticarileştirilmesinin hızlandırılması belirtilen hedefe ulaşmak için yapılacak çalışmalar arasında düzenlenmiştir.
OVP’nin iki farklı bölümünde fikrî ve sınai mülkiyet haklarına değinilmiş, temel olarak alana ilişkin bilincin artırılması ile hakların değerlemesinin yapılması, finansman erişiminin sağlanması ve hakların ticarileştirilmesinin hızlandırılması hedef ve politika olarak belirlenmiştir. Anılan hedeflere ulaşılmasını temenni ederiz. Bunun yanında hakların elde edilme aşamasından sonraki döneme ilişkin hedef ve politikaların yanında, hakların elde edilmesi ve korunması aşamasında yaşanan sorunların önüne geçecek hedef ve politikaların da programlara dâhil edilmesinin fikrî ve sınai mülkiyet haklarından beklenen faydanın artırılmasına katkı sağlayacağını değerlendirmekteyiz.
Osman Umut KARACA
Eylül 2024
[1] Bkz; Orta Vadeli Program (2025-2027), s.1. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2024/09/Orta-Vadeli-Program_2025-2027.pdf, (11.09.2024).